Muzeum Turystyki Górskiej PTTK na Markowych Szczawinach – oficjalna nazwa Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK na Markowych Szczawinach – jest najstarszą tego typu placówką w polskich Karpatach, którą otwarto 25 września 1966 r. Inicjatorem i głównym twórcą powstania Muzeum był znany działacz turystyki górskiej Edward Moskała (1926-1995) wraz z grupą działaczy turystycznych środowiska krakowskiego Markiem Eminowiczem, Józefem Gąstołem, Zdzisławem Jaworskim, Zbigniewem Kreskiem, Kazimierzem Polakiem, Krzesławem Stokłosą i Jadwigą Wiśniewską.

Na Muzeum zaadoptowano niewielki budynek gospodarczy, tzw. drewutnię, która stała na Markowych Szczawinach. Symbolicznego otwarcia placówki dokonała pani Maria Sosnowska, wdowa po profesorze Kazimierzu Sosnowskim (1875-1954), ojcu turystyki beskidzkiej. W niewielkim pomieszczeniu (8 m2) zgromadzono cenne muzealia związane z początkami i rozwojem turystyki babiogórskiej, powstaniem schroniska na Markowych Szczawinach (1906), m.in. plan budowy i pierwszy cennik, zbiory poświęcone dr Hugonowi Zapałowiczowi (1852-1917) – badaczowi botaniki Babiej Góry i innych części Karpat, uczestnikowi wyprawy dookoła świata, założycielowi “Oddziału Babiogórskiego Towarzystwa Tatrzańskiego“ w Makowie (1905) i inicjatorowi budowy schroniska na Markowych Szczawinach, archiwalia związane z prof. K. Sosnowskim, autorem pierwszego polskiego, monograficznego przewodnika po Beskidach Zachodnich (1914) i inicjatora wyznakowania w latach 1924-1935 Szlaku Karpackiego, dzisiaj zwanego “Głównym Szlakiem Beskidzkim.“ W Muzeum godnym obejrzenia jest także sprzęt turystyczny, jakim posługiwali się turyści przed I i II wojną światową, a także we wczesnych latach powojennych (narty, czekany, buty turystyczne, latarki, puszki żywnościowe itp.). Na miejscu znajdują się “Biblioteka Muzeum na Markowych Szczawinach“ gromadząca aktualne wydawnicze regionalia babiogórskie. W Ośrodku prowadzona jest Kronika utrwalająca wydarzenia i prace mające w nim miejsce. Dokumentowane są także wydarzenia związane z Babią Górą. Ośrodek obok działalności muzealnej zajmuje się dokumentacją fotograficzną zmian zachodzących w babiogórskim krajobrazie, zbieraniem archiwaliów związanych z historią turystyki górskiej oraz jej badaniem, inwentaryzacją grobów osób związanych z górami na cmentarzach w Małopolsce. Ośrodek KTG na Markowych Szczawinach, podobnie jak pozostałych dziewięć w Polsce:

1. “Centralne Archiwum Turystyki Górskiej“ wraz z “Pracownią Edwarda
Moskały“ w Krakowie,
2. “Gabinet Sosnowskiego“ w Krakowie,
3. “Skansen im. J. Żaka“ w Zawoi,
4. “Przysłop pod Baranią Górą“,
5. “Turbacz“,
6. “Szczawnica“,
7. “Jaworzyna Krynicka“,
8. “Ustrzyki Górne“,
9. “Międzygórze w Sudetach“.

które wchodzą w skład Podkomisji Kultury i Historii Turystyki Górskiej PTTK z siedzibą w Krakowie. Ośrodek zaprasza wszystkich turystów przybywających na Markowe Szczawiny do zwiedzenia Muzeum usytuowanego vis-a-vis schroniska. Wstęp jest bezpłatny. Dla osób pragnących wspomóc finansowe aktywa Ośrodka we wnętrzu znajduje się skarbonka na wolne datki.

Aktualnym społecznym kustoszem Ośrodka na Markowych Szczawinach jest Robert Wosiek (tel.660 202 296 ) który w ramach dyżurów udostępnia izbę muzealną. Podczas jego nieobecności klucz do Muzeum dostępny jest w recepcji schroniska (po pozostawieniu dokumentu tożsamości).

Adres korespondencyjny: